Malta taħt il-lenti ta’ Brussel

Fl-aħħar jiem il-Kummissjoni Ewropea ħabbret li kienet ser tniedi l-proċess għal proċeduri kontra Malta, magħrufa bl-Ingliż bħala infringement procedures b’rabta mas-sistema Maltija ta’ VAT fuq il-jottijiet. Pass li bla dubju ta’ xejn jirrapreżenta thedida diretta lill-industrija tal-jottijiet f’Malta u b’mod indirett thedida lis-settur tas-Servizzi Finanzjarji b’mod ġenerali, hekk kif il-Kummissarju Ewropew Pierre Moscovici ilu jagħmilha ċara li ftit li xejn għandu grazzja mas-sistema ta’ tassazzjoni Maltija.

Ir-realta’ hi li bħala pajjiż żgħir, ġeografikament maqtugħ fiżikament mill-Ewropa kontinentali, u b’popolazzjoni żgħira Malta trid tkun kreattiva sabiex tkun tista’ toffri lilha nfisha bħala kompetitur qawwi fis-suq globali kemm fl-instrudija tal-jottijiet kif ukoll fis-Servizzi Finanzjarji b’mod ġenerali. Jekk wieħed jgħati ħarsa fil-fatt lejn il-pajjiżi li Moscovici, li hu Franċiż, jħobb jattakka f’dan is-sens hemm il-Lussemburgu, Ċipru u l-Irlanda; kollha pajjiżi żgħar u għajr għal-Lussemburgu, kollha pajjiżi fil-periferija ġeografika u gzejjer.

Naturalment wieħed jista’ jispekola għalfejn Moscovici qiegħed idawwar il-kanuni fuq dawn il-pajjiż. Wieħed jista’ jispekola li Moscovici forsi huwa indirettament ispirat mill-fatt li dawn il-pajjiżi huma xewka ekonomika għal pajjiżi kbar bħal Franza u l-Ġermanja li jgawdu minn vantaġġi kbar minħabba l-kobor u l-posizzjoni ġeografika.

Huwa għalhekk li pajjiżi bħal Malta jridu jimxu b’kawtela kbira ma’ kull pass li jagħmlu. Fejn tidħol din l-industrija hekk sensittiva li tħaddem tant eluf b’mod dirett u tant eluf oħra b’mod indirett il-prijorita’ trid tkun li bl-ebda mod ma’ ngħatu lok għal inċidenti li jgħatu raġun lil xi ħadd xettiku bħal Moscovici biex isaħħaħ l-argument tiegħu kontra Malta.

Huwa għalhekk irresponsabilita’ kbira meta l-gvern jippermetti imġieba li saħħaħ il-karaterizzazjoni ta’ Moscovici kontra Malta. Karaterizzazzjoni ntiża biex teqred vantaġġ importantissimu ta’ Malta fil-qasam tal-jottijiet u tas-Servizzi Finanzjarji. Hija responsabilita’ u dmir tal-gvern li bil-maqlub jara li niex bħal Moscovici ma’ jsibu xejn xi jgħidu kontra Malta. Hekk kien il-każ taħt gvern Nazzjonalista mmexxi minn Lawrence Gonzi; Malta kienet diġa fil-mira tal-kritiċi għaliex kienet diġa xewka ekonomika, imma dak iż-żmien ħadd ma’ setgħa jsib xejn xi jgħid. Hekk qiegħed jipproponi wkoll il-Kap tal-Partit Nazzjonalista Adrian Delia, jiġifieri li jkollna gvern responsabbli li jara li l-kritiċi internazzjonali ma’ jkollhomx xi jgħidu u b’hekk l-argument tagħhom ma’ jkollu ebda saħħa. Saħħa li ironikament bħalissa ġejja minn dak li qiegħed jagħmel, jew forsi ma’ jagħmilx il-gvern Malti.

Jekk b’dak li jagħmel il-gvern ser iwassal sabiex nies bħal Moscovici tgħaddi tagħhom f’dan l-attakk bla bażi reali kontra Malta allura l-gvern ser ikollu jwieġeb għalfejn bl-imġieba tiegħu wassal, anke jekk b’mod indirett, għat-telf ta’ tant impjiegi; mhux biss l-impjiegi ta’ avukati, accountants u awdituri li forsi huma l-ewwel impattati imma ta’ setturi oħra bħal ħwienet ta’ stationary, nies fil-qasam tal-IT, nies fil-qasam ta’ tindif ta’ uffiċini, nies li jikru spazju għal uffiċini, ristoranti u bars li fihom jiġu ospitatti business lunches u business meetings u għalhekk ir-rittmu ekonomiku Malti b’mod ġenerali.

B’dak li ġara Malta diġa spiċċat taħt il-lenti ta’ Brussel; illum aktar minn qatt qabel jeħtieġ li we wake up and smell the coffee u nibdew naġixxu sabiex din l-industrija vitali li welled f’pajjiżna gvern Nazzjonalista u li tista’ tiġi deskritta biss bħala the goose that lays the golden egg nħarsuha u nkabbruha għas-snin li ġejjin.

Malta u t-thedida ta’ Artiklu 7

It-Trattat ta’ Liżbona li huwa qafas legali importanti fil-mod kif topera l-Unjoni Ewropea jinkludi artiklu numru 7. Dan l-artiklu jipprospetta x-xenarju fejn jekk pajjiż membru ta’ l-Unjoni Ewropea b’xi mod flagranti jikser xi prinċipju fundamentali stabbilit f’artiklu 2 ta’ l-istess trattat tali stat membru jista’ jara numru ta’ passi meħuda kontrih fosthom is-sospensjoni tiegħu tad-dritt tal-vot fi ħdan il-Kunsill. Wieħed mill-prinċipji elenkati f’artiklu 2 huwa dak tas-saltna tad-dritt jew kif tisejjaħ bl-Ingliż Rule of Law.

Bażikament il-prinċipju tar-Rule of Law huwa dak li jistabilixxi li f’pajjiż il-liġi għandha tapplika bl-istess mod għal kullħadd. Huwa dak il-prinċipju legali li jistabilixxi li l-liġi f’pajjiż għandha tassigura sitwazzjoni ta’ fair play, ġustizzja u trasparenza fil-governanza pubblika. Għalhekk tista’ tgħid li huwa prinċipju li jmur lejn iċ-ċentru nett u l-qafas tad-demokrazija nnifisha.

Hekk kif fl-aħħar xhur Malta kienet is-suġġett ta’ tħassib serju dwar l-istat tas-saltna tad-dritt f’pajjiżna, fuq livell internazzjonali ma’ naqsux dawk li b’mod estrem ħafna itteorizzaw jekk Malta tafx issib ruħha suġġetta għal invokazzjoni ta’ artiklu 7 tat-trattat ta’ Liżbona.

Dan ix-xenarju jqajjem żewġ punti importanti. L-ewwel u qabel kollox għandu jkun ċar kristall li ebda Malti ma’ għandu jgħati appoġġ għal invokazzjoni ta’ artiklu 7. L-invokazzjoni ta’ artiklu 7 ikollu fuq pajjiżna konsegwenzi mill-aktar negattivi; kemm f’sens politiku kif ukoll f’sens ekonomiku. Li pajjiżna jispiċċa fi ħdan l-Unjoni Ewropea bid-dritt tal-vot sospiż ifisser li pajjiżna jkun f’riskju kbir li jsib ruħu suġġett għal leġiżlazzjoni li tmur kontra l-interess nazzjonali, bħal per eżempju r-rata ta’ taxxa korporattiva komuni. Hija ħasra li bħal donnu hawn min irid jgħati l-impressjoni li l-Partit Nazzjonalista qiegħed johrok idejh għall-invokazzjoni ta’ artiklu 7, jew agħar min hekk qiegħed jaħdem hu stess sabiex dan iseħħ. Gidba faħxija li ma’ tagħmel xejn ħlief deni lil isem pajjiżna. Fil-fatt il-Kap tal-Partit Nazzjonalista Adrian Delia kien ċar dwar dan u fuq is-sit tal-MaltaToday stqarr bla tlaqliq, “I am not informed or aware of such a move, but even if I knew this was a mere possibility, I would immediately start a campaign to ensure this does not come about,” the PN leader said. “I cannot make this any clearer: such a move will never have my support, whoever might push for it”.

It-tieni punt li dan ix-xenarju jqajjem huwa bla dubju ta’ xejn il-mod kif il-gvern qiegħed jaġixxi. Huwa ċar li realistikament bħalissa m’hemm ebda ċaqliqa sabiex jiġi invokat artiklu 7 kontra Malta. Madankollu, bħalma jgħidu bl-Ingliż we should not push our luck. Li l-gvern jibqa’ għaddej business as usual minkejja dubji serji minn ġurnalisti barranin, minn kumitati tal-Parlament Ewropew, minn opinjonisti lokali u internazzjonali, minn NGO’s lokali u internazzjonali u anke minn politiċi mhux biss lokali iżda anke internazzjonali li jgawdu stima kbira bħas-Senatur Repubblikan fl-Istati Uniti John McCain, ma huwa xejn għajr għaġir li jagħmel dannu lil isem Malta u li ċertament ma’ jgħinx biex ixejjen il-mistoqsijiet fil-konfront ta’ Malta. Daqstant ieħor dak il-gvern li minkejja kull argument jew dubju mressaq fil-konfront tal-kariga ta’ Konrad Mizzi u Keith Schembri jagħżel li jibqa’ għaddej qisu ħadd qatt ma’ qal xejn.

Pajjiżna jeħtieġ li tassew ikun maqgħud fuq dan il-front. Tali għaqda tinkiseb mhux billi jsir tixwix kontra l-oppożizzjoni jew l-MEP’s tagħha; mhux billi tintwera arroganza kbira u nipprovaw nkunu bulldozer imma billi ningħaqdu lkoll bħala Maltin u naraw li bl-azzjonijiet tagħna nxejnu kull lok ta’ dubju u ngħatu lil isem pajjiżna lura l-ġieħ li jixraqlu.