The Blockchain Island

Il-bieraħ bħala Forum Professjonisti Partit Nazzjonalista (FPPN) organizzajna konferenza bit-titlu The Blockchain Conference. Konferenza li matulha kellna kelliema, lokali u internazzjonali, li għenu sabiex inkisbet aktar informazzjoni dwar il-blockchain u l-crypto currencies.

Forsi l-ewwel u qabel kollox tajjeb li fi kliem sempliċi wieħed ifisser il-kliem blockchain u crypto currency. Fi kliem sempliċi ħafna blockchain hija sistema moderna u elettronika ta’ kif jinżamm kont ta’ transazzjonijiet. Bħalma fil-passat mill-ktieb tal-bank qlibna għall-internet banking u l-ATM Machines hekk ukoll il-blockchain jirrapreżenta l-pass li jmiss. Naturalment, bħalma spiss jiġri fl-avvanzi teknoloġiċi, l-blockchain mhijiex xi ħaġa ta’ interess għal bankiera biss imma għandha użu u implikazzjonijiet ferm aktar wiesgħa. Fil-fatt jekk wieħed jisfrutta l-potenzjal sħiħ tal-blockchain il-bidla ser taffetwa prattikament kull qasam fejn hemm transazzjoni.

Minn naħa l-oħra crypto currency hija mekkaniżmu ta’ investiment. Forsi mal-qarreja ta’ In-Nazzjon il-kelma Bitcoin hija aktar familjari minn crypto currency. Fir-realta’ Bitcoin hija biss eżempju wieħed ta’ crypto currency minn fost ħafna li hemm fis-suq. Mhijiex munita li biha tmur tixtri l-gazzetta jew tmur għand is-supermarket tagħmel ix-xirja. Hija pero’ tip ġdid ta’ investiment, li bħal kull investiment ieħor jista’ jitla’ jew jinżel fil-valur.

Irridu jew ma’ rridux dawn l-avvanzi ser jimpattaw lil Malta. Bħala pajjiż fejn is-settur finanzjarju huwa kolonna importanti fl-ekonomija, jeħtieġ li minflok nibqaw ċassi u nistennew sakemm nkunu lura nieħdu aħna l-ewwel pass u nilqgħu dawn l-avvanzi billi nippreparaw ruħna.

Pajjiżna jeħtieġ li jkollu qafas legali sod u robust sabiex ikun jista’ jkun minn ta’ quddiem nett kemm fl-adozzjoni tat-teknoloġija tal-blockchain kif ukoll fl-użu tal-crypto currencies. Dan il-qafas legali robust għandu jservi żewġ għanijiet prinċipali. L-ewwel u qabel kollox għandu jservi sabiex jiddefendi lil pajjiżna mill-possibilita’ ta’ abbuż. Bħal kull qasam ġdid, dan il-qasam, partikolarmanent il-crypto currencies, huwa miftuħ għar-riskju tal-abbuż. Abbuż li jkun ta’ detriment kemm għal konsumatur kif ukoll għar-reputazzjoni ta’ pajjiżna. Qafas regolatorju sod jgħin sabiex niġġieldu kontra din il-possibilita’. It-tieni nies, il-fatt li Malta jkollha qafas stabilit u regolarizzat għandha tgħin sabiex investituri serji jaraw f’Malta ġurisdizzjoni attrajenti u b’hekk il-possibilita’ ta’ investiment serju f’dan il-qasam tiżdied.

Huwa f’dan l-ispirtu li l-gvern għandu jilqa’ b’idejn miftuħa passi bħalma għamlet l-FPPN li xxerred informazzjoni dwar dan il-qasam. Dan hekk kif il-gvern ser ikun qiegħed iressaq fil-parlament tlett liġijiet ġodda dwar dan il-qasam. Liġijiet li bla dubju ta’ xejn huma pass fid-direzzjoni t-tajba imma li bħal kull liġi ġdida jeħtieġ li dwarhom ikun hemm dibattitu serju, vivaċi, oġġettiv u miftuħ għas-suġġerimenti. Dibattitu li jista’ jkun b’saħħtu biss jekk l-iskrutinju jkun wieħed rigoruż. Il-gvern m’għandux jieħu tali skrutinju bħala xi ħaġa negattiva; anzi għandu jara tali skrutinju bħala opportunita’ sabiex ġa la darba dawn it-tlett abbozzi jsiru liġi jkollna qafas legali serju.

Is-suċess ta’ dan il-pass jiddependi ħafna min kif il-gvern ser jassigura li d-dibattitu jkun wieħed oġġettiv u mhux xi eżerċizzju ta’ rubber stamp approval. Huwa ċar ukoll mid-diskorsi tal-bieraħ kemm tal-Kelliema tal-Partit Nazzjonalista għas-Servizzi Finanzjarji Kristy Debono kif ukoll mid-diskors tal-Kap tal-Partit Nazzjonalista Adrian Delia li l-Partit Nazzjonalista, bħalma diġa għamel f’bosta okkażjonijiet ser jimxi ggwidat mill-ispirtu ta’ l-aqwa interess nazzjonali l-ewwel u qabel kollox u mneżżgħa minn xi għamad partiġġjan.

   

Bejn surplus u skandlu

Għal min isegwi b’mod regolari l-media tal-Partit Laburista, l-kelma surplus mhijiex ġdida. Anzi, l-kelma surplus saret prattikament ir-risposta għal kull mistoqsija. Għalfejn il-Partit Nazzjonalista qiegħed jikkritika l-fatt li l-gvern qed iħalli r-reputazzjoni ta’ pajjiżna titappan? Għalfejn hemm tħassib serju dwar dak li qiegħed jiġri f’Malta b’rabta mal-governanza tajba u l-mod kif jaġixxi l-gvern fil-konfront tal-korruzzjoni? Għalfejn il-media internazzjonali qegħda b’mod sistematiku u regolari tpinġi lil Malta f’dawl negattiv u oskur? Għal media Laburista r-risposta bħal donnu dejjem hi; għax jgħiru għas-suċċess tal-gvern li kiseb surplus!

Ejja nkunu ċari, li jkollna surplus hija bla dubju ta’ xejn xi ħaġa tajba. Ftit għandu jkun hawn dubju li ekonomija b’saħħita, rata ta’ tkabbir ekonomiku pożittiva u prospetti ta’ ħolqien ta’ xogħol ta’ kwalita’ huma aħbarijiet fl-interess ta’ kullħadd. M’hemmx aħmar jew blu f’dawn l-affarijiet; hemm biss l-interess nazzjonali. Dwar dan il-Partit Nazzjonalista dejjem kien ċar; l-interess nazzjonali għandu jiġi l-ewwel u xi ħaġa li toffri prospetti pożittivi għal pajjiżna għandha tiġi milqugħa b’dirgħajn miftuħin.

Dan iżda ma’ jfissirx li riżultat pożittiv f’aspett jikkanċella l-iżbalji serji u gravi li qegħdin isiru f’oqsma oħra. Anzi, l-fatt li pajjiżna kellu l-ħiela jikseb surplus minkejja l-iżvantaġġi ġeografiċi tiegħu, jitfa’ aktar piż fuq il-gvern biex jaġixxi b’mod li jkompli jisfrutta dan il-potenzjal.

Jekk ġardinar jeqred siġra marida tkun ħasra iżda forsi mhux telfa kbir ħafna; imma jekk ġardinar jeqred siġra b’saħħitha li diġa bdiet toffri l-frott allura l-ħarsa tkun kbira u l-ġardinar bla dubju ta’ xejn ikun irid iwieġeb ta’ għemilu ta’ kif irnexxilu jeqred siġra li b’mod konkrett kienet qegħda turi li għandha ħafna x’toffri u kienet diġa bdiet toffri.

Is-surplus ma’ wasalx b’kumbinazzjoni jew bil-ħila ta’ gvern wieħed. Wasal sforz snin ta’ ħidma kollettiva. Għalhekk jekk il-gvern jippermetti sitwazzjoni fejn l-avvanz ekonomiku ta’ pajjiżna jiġi mhedded jew saħansitra meqrud, l-gvern ikun bħal dak il-ġardinar li taħt il-gwardja tiegħu mietet is-siġra t-tajba. Is-settur tas-Servizzi Finanzjarji huwa pilastru fundamentalissimu għal pajjiżna. Huwa settur li jimpjega lil ħafna nies b’mod dirett u li joħloq xogħol għal ħafna oħra b’mod indirett. Xogħol dirett fil-qasam legali, f’dak ta’ l-accountancy, ta’ l-IT u xogħol indirett fil-qasam ta’ l-ospitalita’, tal-kirjiet ta’ uffiċini, tal-maintenance, supplies u tindif ta’ l-istess uffiċini u ovvjament b’mod ġenerali ta’ rittmu ekonomiku ta’ nfieq u investiment.

Meta investitur serju u ta’ reputazzjoni mpekkabli jiġi biex jagħmel għażla ta’ fejn ser jinvesti; l-ftaħir ta’ One News dwar ir-ratings ta’ Fitch mhux ser jimpressjonawh, l-anqas ma’ hu ser ikun impressjonat bil-ftaħir dwar is-surplus. Li jkun jgħodd għal dak l-investitur huwa li flusu jkunu f’pajjiż politikament u ekonomikament stabbli, pajjiż fejn il-liġi tgħodd l-istess għal kullħadd, pajjiż fejn ir-reputazzjoni hija waħda nadifa għaliex il-kunċett ta’ ma’ min rajtek xebbaħtek jgħodd ħafna fuq livell globali, pajjiż fejn tirrenja n-normalita’ demokratika li min jiżbalja jħallas ta’ għemilu u mhux jiġi premjat u pajjiż li jkun magħruf f’sens pożittiv u mhux bħala xi ġurisdizzjoni li magħha ma’ tridx tmissx għax tispiċċa tiċċappas.

Jista’ l-gvern, idu fuq qalbu, jgħid li b’għemilu qed jaċċerta li pajjiżna jkun tali pajjiż? Jista’ l-gvern, idu fuq qalbu, jgħid li din hija r-realta’ ta’ Malta taħt gvern Laburista? Jew minflok għandna gvern kuntent li jista’ jiftaħar bis-surplus u ma’ jimpurtah minn xejn aktar?

Malta taħt il-lenti ta’ Brussel

Fl-aħħar jiem il-Kummissjoni Ewropea ħabbret li kienet ser tniedi l-proċess għal proċeduri kontra Malta, magħrufa bl-Ingliż bħala infringement procedures b’rabta mas-sistema Maltija ta’ VAT fuq il-jottijiet. Pass li bla dubju ta’ xejn jirrapreżenta thedida diretta lill-industrija tal-jottijiet f’Malta u b’mod indirett thedida lis-settur tas-Servizzi Finanzjarji b’mod ġenerali, hekk kif il-Kummissarju Ewropew Pierre Moscovici ilu jagħmilha ċara li ftit li xejn għandu grazzja mas-sistema ta’ tassazzjoni Maltija.

Ir-realta’ hi li bħala pajjiż żgħir, ġeografikament maqtugħ fiżikament mill-Ewropa kontinentali, u b’popolazzjoni żgħira Malta trid tkun kreattiva sabiex tkun tista’ toffri lilha nfisha bħala kompetitur qawwi fis-suq globali kemm fl-instrudija tal-jottijiet kif ukoll fis-Servizzi Finanzjarji b’mod ġenerali. Jekk wieħed jgħati ħarsa fil-fatt lejn il-pajjiżi li Moscovici, li hu Franċiż, jħobb jattakka f’dan is-sens hemm il-Lussemburgu, Ċipru u l-Irlanda; kollha pajjiżi żgħar u għajr għal-Lussemburgu, kollha pajjiżi fil-periferija ġeografika u gzejjer.

Naturalment wieħed jista’ jispekola għalfejn Moscovici qiegħed idawwar il-kanuni fuq dawn il-pajjiż. Wieħed jista’ jispekola li Moscovici forsi huwa indirettament ispirat mill-fatt li dawn il-pajjiżi huma xewka ekonomika għal pajjiżi kbar bħal Franza u l-Ġermanja li jgawdu minn vantaġġi kbar minħabba l-kobor u l-posizzjoni ġeografika.

Huwa għalhekk li pajjiżi bħal Malta jridu jimxu b’kawtela kbira ma’ kull pass li jagħmlu. Fejn tidħol din l-industrija hekk sensittiva li tħaddem tant eluf b’mod dirett u tant eluf oħra b’mod indirett il-prijorita’ trid tkun li bl-ebda mod ma’ ngħatu lok għal inċidenti li jgħatu raġun lil xi ħadd xettiku bħal Moscovici biex isaħħaħ l-argument tiegħu kontra Malta.

Huwa għalhekk irresponsabilita’ kbira meta l-gvern jippermetti imġieba li saħħaħ il-karaterizzazjoni ta’ Moscovici kontra Malta. Karaterizzazzjoni ntiża biex teqred vantaġġ importantissimu ta’ Malta fil-qasam tal-jottijiet u tas-Servizzi Finanzjarji. Hija responsabilita’ u dmir tal-gvern li bil-maqlub jara li niex bħal Moscovici ma’ jsibu xejn xi jgħidu kontra Malta. Hekk kien il-każ taħt gvern Nazzjonalista mmexxi minn Lawrence Gonzi; Malta kienet diġa fil-mira tal-kritiċi għaliex kienet diġa xewka ekonomika, imma dak iż-żmien ħadd ma’ setgħa jsib xejn xi jgħid. Hekk qiegħed jipproponi wkoll il-Kap tal-Partit Nazzjonalista Adrian Delia, jiġifieri li jkollna gvern responsabbli li jara li l-kritiċi internazzjonali ma’ jkollhomx xi jgħidu u b’hekk l-argument tagħhom ma’ jkollu ebda saħħa. Saħħa li ironikament bħalissa ġejja minn dak li qiegħed jagħmel, jew forsi ma’ jagħmilx il-gvern Malti.

Jekk b’dak li jagħmel il-gvern ser iwassal sabiex nies bħal Moscovici tgħaddi tagħhom f’dan l-attakk bla bażi reali kontra Malta allura l-gvern ser ikollu jwieġeb għalfejn bl-imġieba tiegħu wassal, anke jekk b’mod indirett, għat-telf ta’ tant impjiegi; mhux biss l-impjiegi ta’ avukati, accountants u awdituri li forsi huma l-ewwel impattati imma ta’ setturi oħra bħal ħwienet ta’ stationary, nies fil-qasam tal-IT, nies fil-qasam ta’ tindif ta’ uffiċini, nies li jikru spazju għal uffiċini, ristoranti u bars li fihom jiġu ospitatti business lunches u business meetings u għalhekk ir-rittmu ekonomiku Malti b’mod ġenerali.

B’dak li ġara Malta diġa spiċċat taħt il-lenti ta’ Brussel; illum aktar minn qatt qabel jeħtieġ li we wake up and smell the coffee u nibdew naġixxu sabiex din l-industrija vitali li welled f’pajjiżna gvern Nazzjonalista u li tista’ tiġi deskritta biss bħala the goose that lays the golden egg nħarsuha u nkabbruha għas-snin li ġejjin.

Is-Servizzi Finanzjarji u l-interess nazzjonali

Malta bħalissa tinstab taħt lenti negattiva ħafna fuq livell internazzjonali. L-isem ta’ Malta flok qiegħed jiġi sinonimu ma’ ċentru ta’ eċċellenza fis-servizzi finanzarji qiegħed jsir sinonimu ma’ korruzzjoni istituzzjonalizata u kultura kbira ta’ xejn m’hu xejn. Dan it-timbru negattiv m’huwa xejn għajr xkiel dirett għat-tkabbir tas-settur tas-Servizzi Finanzjarji u thedida diretta għal ekonomija Maltija.

Jekk hemm settur fejn ir-reputazzjoni hija vitali dan bla dubju ta’ xejn huwa dak tas-Servizzi Finanzjarji. Ikun kollu ta’ xejn jekk għandna istituzzjonijiet li jaħdmu b’mod effiċenti, jekk għandna qafas legali mill-aqwa, jekk għandna l-skilled workforce u l-infrastruttura meħtieġa jekk imbgħad ir-reputazzjoni tagħna tkun waħda dubjuża. Investitur meta jagħżel fejn ser jinvesti flusu spiss ser jara li jkollu moħħu mistrieħ għal kollox li m’hemm ebda ombra ta’ dubju fuq fejn investa flusu. Investitur serju ma’ jkunx irid li b’xi mod jiċċappas u jibda jidher bħala investitur mhux serju u għalhekk jitlef il-kredibilita’ fis-settur.

Bla dubju ta’ xejn jekk is-settur tas-Servizzi Finanzjarji f’pajjiżna jmur lura l-effetti jkunu koroh ħafna. Din mhux kwistjoni ta’ Nazzjonalisti u Laburisti; din mhux kwistjoni ta’ politika partiġġjana. Din hija kwistjoni ta’ interess nazzjonali fejn huma l-ħafna dawk li jintlaqtlu jekk ma’ jittieħdux il-passi meħtieġa sabiex nħarsu isem pajjiżna. Forsi wħud jaslu jgħidu, imma bis-Servizzi Finanzjarji mhux l-avukati u l-accountants biss jaqilgħu x’jieklu? Mhux sempliċiment imorru jaħdmu l-qorti jew il-bank minflok?

Filwaqt li huwa vera li s-Servizzi Finanzjarji jipprovdu impjieg għal ħafna avukati u accountants, l-firxa hija ferm aktar wiesgħa. Kemm hawn f’pajjiżna nies fis-settur tal-IT li jipprovdu servizz ta’ manteniment tal-computers lil kumpaniji fis-Servizzi Finanzjarji? Kemm hawn f’pajjiżna nies li jipprodu servizz ta’ tindif jew handymen f’uffiċini ta’ kumpaniji fis-Servizzi Finanzjarji? Kemm hawn f’pajjiżna ristoranti jew kafeteriji li bħala sors ta’ klijenti għandhom business meetings, formali jew informali, li jsiru minn kumpaniji fis-Servizzi Finanzjarji? Kemm hawn f’pajjiżna kumpaniji li jbigħu prodotto ta’ stationary lill-uffiċini tas-Servizzi Finanzjarji? Il-katina hija waħda wiesgħa ħafna u tmur ferm lill’hinn minn sempliċi avukati u accountants.

Is-settur tas-Servizzi Finanzjarji f’pajjiżna hu dak li hu grazzi għal ħidma ta’ ħafna. Snin twal ta’ xogħol iebes sabiex pajjiżna bena dan is-settur li maż-żmien hija dejjem juru potenzjal ta’ tkabbir u jipprovdi niċċeċ ekonomiċi ġodda. Tkun tassew ħasra jekk dik il-ħidma kollha tintilef għaliex pajjiżna jagħżel li ma’ jieħux il-passi meħtieġa. Tkun tassew ħasra jekk nippermettu r-rivali internazzjonali tagħna jimmanuvraw b’mod li jkissru is-settur Malti, għal gwadan ta’ pajjiżhom, liema sitwazzjoni tkun biss possibli għaliex bħala pajjiż nkunu nqasna milli nieħdu d-deċiżjonijiet meħtieġa.

L-għadu tas-Servizzi Finanzjarji f’pajjiżna mhuwiex il-Partit Nazzjonalista. L-anqas huwa min qiegħed bir-raġun iqajjem id-dubji fejn hemm lok ġustifikat ta’ dubji. L-anqas huwa r-rival internazzjonali li wieħed jifhem li jrid iħares l-interess tiegħu. L-għadu tas-Servizzi Finanzjarji f’pajjiżna hija l-kultura ta’ xejn m’hu xejn; il-kultura fejn bħal donnu l-liġi mhijiex l-istess għal kullħadd. Il-ħarsien tas-Servizzi Finanzjarji jista’ jkun assigurat biss mhux billi nsiktu l-oppożizzjoni imma billi min għandu l-poter jieħu d-deċiżjonijiet jeħodhom.

Malta u t-thedida ta’ Artiklu 7

It-Trattat ta’ Liżbona li huwa qafas legali importanti fil-mod kif topera l-Unjoni Ewropea jinkludi artiklu numru 7. Dan l-artiklu jipprospetta x-xenarju fejn jekk pajjiż membru ta’ l-Unjoni Ewropea b’xi mod flagranti jikser xi prinċipju fundamentali stabbilit f’artiklu 2 ta’ l-istess trattat tali stat membru jista’ jara numru ta’ passi meħuda kontrih fosthom is-sospensjoni tiegħu tad-dritt tal-vot fi ħdan il-Kunsill. Wieħed mill-prinċipji elenkati f’artiklu 2 huwa dak tas-saltna tad-dritt jew kif tisejjaħ bl-Ingliż Rule of Law.

Bażikament il-prinċipju tar-Rule of Law huwa dak li jistabilixxi li f’pajjiż il-liġi għandha tapplika bl-istess mod għal kullħadd. Huwa dak il-prinċipju legali li jistabilixxi li l-liġi f’pajjiż għandha tassigura sitwazzjoni ta’ fair play, ġustizzja u trasparenza fil-governanza pubblika. Għalhekk tista’ tgħid li huwa prinċipju li jmur lejn iċ-ċentru nett u l-qafas tad-demokrazija nnifisha.

Hekk kif fl-aħħar xhur Malta kienet is-suġġett ta’ tħassib serju dwar l-istat tas-saltna tad-dritt f’pajjiżna, fuq livell internazzjonali ma’ naqsux dawk li b’mod estrem ħafna itteorizzaw jekk Malta tafx issib ruħha suġġetta għal invokazzjoni ta’ artiklu 7 tat-trattat ta’ Liżbona.

Dan ix-xenarju jqajjem żewġ punti importanti. L-ewwel u qabel kollox għandu jkun ċar kristall li ebda Malti ma’ għandu jgħati appoġġ għal invokazzjoni ta’ artiklu 7. L-invokazzjoni ta’ artiklu 7 ikollu fuq pajjiżna konsegwenzi mill-aktar negattivi; kemm f’sens politiku kif ukoll f’sens ekonomiku. Li pajjiżna jispiċċa fi ħdan l-Unjoni Ewropea bid-dritt tal-vot sospiż ifisser li pajjiżna jkun f’riskju kbir li jsib ruħu suġġett għal leġiżlazzjoni li tmur kontra l-interess nazzjonali, bħal per eżempju r-rata ta’ taxxa korporattiva komuni. Hija ħasra li bħal donnu hawn min irid jgħati l-impressjoni li l-Partit Nazzjonalista qiegħed johrok idejh għall-invokazzjoni ta’ artiklu 7, jew agħar min hekk qiegħed jaħdem hu stess sabiex dan iseħħ. Gidba faħxija li ma’ tagħmel xejn ħlief deni lil isem pajjiżna. Fil-fatt il-Kap tal-Partit Nazzjonalista Adrian Delia kien ċar dwar dan u fuq is-sit tal-MaltaToday stqarr bla tlaqliq, “I am not informed or aware of such a move, but even if I knew this was a mere possibility, I would immediately start a campaign to ensure this does not come about,” the PN leader said. “I cannot make this any clearer: such a move will never have my support, whoever might push for it”.

It-tieni punt li dan ix-xenarju jqajjem huwa bla dubju ta’ xejn il-mod kif il-gvern qiegħed jaġixxi. Huwa ċar li realistikament bħalissa m’hemm ebda ċaqliqa sabiex jiġi invokat artiklu 7 kontra Malta. Madankollu, bħalma jgħidu bl-Ingliż we should not push our luck. Li l-gvern jibqa’ għaddej business as usual minkejja dubji serji minn ġurnalisti barranin, minn kumitati tal-Parlament Ewropew, minn opinjonisti lokali u internazzjonali, minn NGO’s lokali u internazzjonali u anke minn politiċi mhux biss lokali iżda anke internazzjonali li jgawdu stima kbira bħas-Senatur Repubblikan fl-Istati Uniti John McCain, ma huwa xejn għajr għaġir li jagħmel dannu lil isem Malta u li ċertament ma’ jgħinx biex ixejjen il-mistoqsijiet fil-konfront ta’ Malta. Daqstant ieħor dak il-gvern li minkejja kull argument jew dubju mressaq fil-konfront tal-kariga ta’ Konrad Mizzi u Keith Schembri jagħżel li jibqa’ għaddej qisu ħadd qatt ma’ qal xejn.

Pajjiżna jeħtieġ li tassew ikun maqgħud fuq dan il-front. Tali għaqda tinkiseb mhux billi jsir tixwix kontra l-oppożizzjoni jew l-MEP’s tagħha; mhux billi tintwera arroganza kbira u nipprovaw nkunu bulldozer imma billi ningħaqdu lkoll bħala Maltin u naraw li bl-azzjonijiet tagħna nxejnu kull lok ta’ dubju u ngħatu lil isem pajjiżna lura l-ġieħ li jixraqlu.

Is-Soċjalisti u t-tax havens!

Fl-aħħar xhur u ġimgħat is-suġġett dwar l-hekk msejħa tax havens kien wieħed topiku ħafna fuq livell globali. Revelazzjonijiet bħal dawk tal-Panama Papers servew sabiex l-attenzjoni globali dahret fuq id-dinja tas-servizzi finanzjarji u l-iskemi differenti f’pajjiżi differenti fejn tidħol it-tassazzjoni.

L-ewwel u qabel kollox wieħed irid jibda billi jkun ċar fuq xiex qegħdin nitkellmu. Meta ngħidu l-industrija tas-servizzi finanzjarji u l-industrija tal-gaming qegħdin nitkellmu fuq tnejn mill-aktar niċċeċ importanti ta’ l-ekonomija Maltija. Niċċeċ li twieldu taħt gvern Nazzjonalista u llum kibru sabiex saru kollonna prinċipali ta’ l-ekonomija Maltija. Dawn il-pilastri ekonomiċi mhumiex biss setturi li joffru impjieg u dħul għal dawk li jaħdmu b’mod dirett fihom bħal accountants, awdituri, avukati, nies gradwati fl-IT u gradwati tal-kummerċ. Huma pilastri ekonomiċi li fuqhom hemm ekonomija sħiħa dipendenti fosthom kiri ta’ uffiċini, manteniment ta’ sistemi tal-IT, fornituri ta’ materjal ta’ stationary, fornituri ta’ servizz ta’ tindif ta’ uffiċini u anke ristoranti u lukandi li jospitaw business meetings u konferenzi. Għalhekk qegħdin nitkellmu fuq pilastri fundamentali għal maġġoranza tal-poplu.

Bħala pajjiż żgħir Malta għandha bosta żvantaġġi meta kkumparat ma’ pajjiżi kbar bħal Ġermanja, Spanja, l-Italja u Franza. Għalhekk pajjiżi żgħar bħal Malta, l-Olanda, l-Lussemburgu, l-Estonja u Ċipru joffru inċentivi ta’ taxxa sabiex jiġi investiment barrani fil-pajjiż. Dawn l-inċentivi jassiguraw sitwazzjoni fejn il-pajjiż ikollu dħul akbar ta’ taxxa permezz ta’ investiment miżjud u fl-istess waqt igawdi mill-effett tat-tkabbir ekonomiku li jġib tali investment grazzi għal żieda fl-impjiegi u l-nfieq fil-pajjiż. Fil-fatt studju riċenti tat-Tax Justice Network żvela li mingħajr dawn l-inċentivi Malta titlef kważi nofs l-industrija tas-servizzi finanzjarji.

Ikun min jargumenta jekk b’dawn l-inċentivi Malta hijiex tirrendi ruħha tax haven. Meta wieħed juża l-kelma tax haven ikun qiegħed jirreferi għal pajjiż fejn permezz ta’ segretezza assoluta jinżamm mistur min hu s-sid ta’ kumpanija bir-riżultat li tali sid jispiċċa ma’ jħallas ebda taxxa. F’Malta s-sidien ta’ kumpaniji Maltin jinstabu mniżżla fir-Reġistru tal-Kumpaniji, reġistru aċċessibli b’mod pubbliku fuq l-internet. Aktar min hekk, Malta għandha trattati ta’ koperazzjoni ma’ numru kbir ta’ pajjiżi u taderixxi mal-Common Reporting Standard tal-OECD fejn b’hekk Malta tosserva l-obbligu internazzjonali tagħha li tgħati informazzjoni lil pajjiżi barranin dwar investituri minn dawk il-pajjiżi li jkollhom investimenti f’Malta sabiex b’hekk ma’ jkunx possibli li dawn jevadu l-ħlas ta’ kull xorta ta’ taxxa.

Huwa fid-dawl ta’ dan kollu li huwa xokkanti li l-Partit tas-Soċjalisti Ewropej, li tiegħu l-Partit Laburista huwa membru, ressaq emenda quddiem il-Parlament Ewropew sabiex Malta tiġi mniżżla bħala tax haven. Li kieku Malta tiġi mniżżla bħala tax haven Malta jkollha problemi mill-aktar serji u l-industriji tal-gaming u s-servizzi finanzjarji jkunu mhedda serjament. Anke jekk fir-realta’ Malta mhijiex tax haven il-fatt li jkollha tali klassifikazzjoni huwa biżżejed biex pajjiżi barranin jibdew jitfaw lil Malta fi blacklist, mossa li tnixxef għal kollox l-investiment barrani.

Il-Partit Popolari Ewropew, li tiegħu l-Partit Nazzjonalista huwa membru, diġa ħabbar pubblikament li ser jopponi l-emenda tas-Soċjalisti. Il-PPE għalhekk ser ikun qiegħed jiddefendi l-interess ta’ Malta; l-interess nazzjonali. Minn naħa l-oħra is-Soċjalisti ser ikunu qegħdin jheddu b’mod dirett l-interess nazzjonali ta’ pajjiżna.

Għalkemm l-MEP’s Laburisti ħabbru li ma’ kienux ser jivvotaw mas-Soċjalisti xejn ma’ jħassar il-fatt li l-istess MEP’s Laburisti ma’ kellhomx l-abilita’ li jikkonvinċu lil sħabhom is-Soċjalisti. Mhux l-istess jista’ jingħad fuq David Casa, Roberta Metsola u Francis Zammit Dimech li bil-ħidma tagħhom assiguraw l-PPE ser ikun unit favur l-interess tagħna lkoll.

Dan l-artiklu nkiteb it-Tlieta 12 ta' Diċembru 2017 u ċioe' qabel il-vot fil-Parlament Ewropew. L-istess artiklu ġie pubblikat fil-ħarġa tan-Nazzjon tal-Ħamis 14 ta' Diċembru 2017. 

Il-Plattina tal-Fidda

Bl-Ingliż meta ngħidu li xi ħaġa ġiet served on a silver platter nkunu qegħdin ngħidu li xi ħadd akkwista’ xi ħaġa b’faċilita’ kbira; anzi forsi aktarx b’wisq faċilita’ meta wieħed iqies dak li jkun ġie akwistat. Fil-fatt l-espressjoni served on a silver platter ġeneralment tintuża f’kuntesti negattivi li jindikaw li ħadd għamel il-ħajja ta’ ħaddieħor wisq faċli.

Hija espressjoni li bħalissa tapplika għal Malta u r-reputazzjoni internazzjonali tagħha. Il-qasam tas-servizzi finanzjarji huwa pilastru mill-aktar importanti fl-ekonomija Maltija. Huwa qasam li qiegħed mhux biss jiġġenera ħafna xogħol imma ħafna xogħol ta’ kwalita’ għolja. Xogħol li sar sors ta’ għixien għal bosta nies, direttament permezz ta’ ħidma fis-settur jew indirettament permezz ta’ servizzi offruti lil uffiċini u kumpaniji fis-settur.

Sabiex pajjiż ikollu qasam tas-servizzi finanzjarji b’saħħtu jeħtieġ li jkollu sistema legali soda u business friendly. Sistema legali mibnija bil-ħsieb li pajjiż ikun ser isir ċentru tas-servizzi finanzjarji fuq skala internazzjonali. Pajjiż irid ukoll ikollu reputazzjoni tajba u nadifa. Investituri kbar u ta’ reputazzjoni dejjem jfittxu li jkunu assoċjati ma’ pajjiżi li m’hemm ebda ombra ta’ dubju dwar ir-reputazzjoni tagħhom. Pajjiżi b’dubji serji dwarhom wisq aktarx jispiċċaw kapaċi biss jattiraw it-tip ta’ investiment li fl-aħjar xenarju huwa insostennibli fit-tul u fl-agħar xenarju għandu konessjonijiet kriminali.

Huwa għalhekk fundamentali li pajjiżna dejjem jara li jkollu qafas legali li jippermetti lis-settur tas-servizzi finanzarji jikber u jifjorixxi. Dwar dan ftit hemm dubji għaliex jekk f’pajjiżna hemm suġġett li dwaru hemm qbil politiku huwa propju dwar dan. Il-Partit Nazzjonalista welled is-servizzi finanzarji u għalhekk bla dubju ta’ xejn huwa kommess li jkompli jaħdem sabiex dan is-settur ikompli jikber u jifjorixxi. Fejn jidħol il-qafas legali tal-liġijiet ftit hemm x’tilmenta dwar gvern Laburista. Dan kompla jibni fuq il-ħidma tal-Partit Nazzjonalista u kompla jsostni liġijiet li jgħinu fit-tkattir tas-servizzi finanzarji.

Mhux l-istess jista’ jingħad fejn tidħol ir-reputazzjoni ta’ pajjiżna. Il-kwistjoni tar-reputazzjoni mhijiex xi ħaġa żgħira jew sekondarja. Hija fundamentali daqs il-qafas legali jekk mhux kważi kważi aktar għaliex inutli għandek il-liġijiet imma m’għandekx investituri li jridu jmissu mal-pajjiż. Huwa għalhekk li kull mossa jew nuqqas ta’ deċiżjoni li tista’ twassal għal sitwazzjoni ta’ nuqqas fiduċja f’pajjiżna għandha tiġi evitata għal kollox mill-gvern. Ikun żball ukoll jekk naħsbu li jekk nipprovaw nsikktu l-kritiċi lokali sejrin b’xi mod nsolvu l-problema. Bħalma aħna nsiru nafu x’inhu jiġri f’pajjiżi oħra f’tebqa ta’ għajn daqstant ieħor ħaddieħor isir jaf x’inhu jiġri f’pajjiżna f’tebqa ta’ għajn. Illum il-ġurnata grazzi għall-internet l-informazzjoni saret aċċessibli b’ħeffa kbira u b’faċilita’ kbira. Dak li ma rridux li jtebba isem pajjiżna għandna naraw li ma’ jiġrix u mhux nipprovaw nsiktu lil kritiċi milli jitkelmu dwaru.

Huwa stat ta’ fatt li bħal kull ċentru ieħor ta’ servizzi finanzarji pajjiżna għandu rivali. Rivali li jew jixtiequ jisirqu l-industrija minn hawn nkella huwa fl-interess dirett tagħhom li Malta ma’ ssirx ċentru tas-servizzi finanzjarji. Ejja ma nħallux li jkollna gvern li bl-azzjonijiet tiegħu stess jagħmel il-ħajja ta’ dawn ir-rivali faċli billi jippermetti isem pajjiżna jiġi mħammeġ. Let us not serve our reputation and the industry to our rivals on a silver platter; biex nkunu użajna l-famuża espressjoni f’kuntest.